Σάββατο 9 Αυγούστου 2014

ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΟΛΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ


ΠΟΛΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

ΔΟΚΙΜΙΟ / Τα είδη / Αποδεικτικά δοκίμια ή δοκίμια πειθούς


Τα δοκίμια διακρίνονται σε:

I. Αποδεικτικά δοκίμια : δοκίμια απόδειξης μιας θέσης ή δοκίμια πειθούς.
II. Δοκίμια στοχασμού: δοκίμια ελεύθερου στοχασμού.

3.2.1 Αποδεικτικά δοκίμια ή δοκίμια πειθούς


Τα δοκίμια αυτά έχουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

Ø Ως προς το σκοπό- πρόθεση του δοκιμιογράφου:
Αποσκοπούν στα εξής: να αποδείξουν μια θέση, να πληροφορήσουν και να πείσουν.
Ειδικότερα, ο δοκιμιογράφος μπορεί να έχει ως στόχο:
• Να διερευνήσει απλώς ένα θέμα και να ενημερώσει εμπεριστατωμένα περί αυτού, χωρίς απαραίτητα να φτάσει σε μια λύση.
• Να προσπαθήσει να λύσει το πρόβλημα.
• Να παρουσιάσει τις απόψεις που υπάρχουν αναφορικά με ένα θέμα.
• Να επιχειρηματολογήσει για να υπερασπιστεί ή να αντικρούσει μια θέση, χωρίς να έχει ως κύριο σκοπό να πείσει τον αναγνώστη για την ορθότητα της δικής του άποψης.
• Να επιχειρηματολογήσει κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να πείσει για την ορθότητα της θέσης του (και κατ΄ επέκταση να πείσει τον αναγνώστη πως πρέπει να την ασπαστεί).
• Να ευαισθητοποιήσει τους αναγνώστες αναφορικά με κάποιο θέμα.

ØΩς προς τους τρόπους και τα μέσα που χρησιμοποιούν:
• Κατά βάση γίνεται επίκληση στη λογική και χρησιμοποιούν επιχειρήματα και τεκμήρια.
• Συνήθης είναι και η επίκληση στην αυθεντία (αναφορά σε ειδικούς επί του θέματος).

Ø Ως προς την οργάνωση/ δομή:
• Έχουν αυστηρή δομική διάρθρωση των τμημάτων και υποτμημάτων:
ü Πρόλογος-Κύριο Μέρος-Επίλογος.
ü Υποενότητες.
• Διέπονται από τις βασικές κειμενικές αρετές: σαφήνεια – ενότητα – συνοχή – αλληλουχία – συνεκτικότητα.
• Είναι καθαρά λογική η σύνδεση των νοημάτων.

Ø Ως προς τη σκοπιά-οπτική γωνία:
• Σκοπιά: ουδέτερη και αντικειμενική.
• Προσεγγίζουν τα πράγματα από μια εξωτερική οπτική γωνία με τη χρήση κυρίως του τρίτου προσώπου (μηδενική εστίαση).
• Η μηδενική αυτή εστίαση των πραγμάτων προσφέρει αντικειμενικότητα, αφού ο δοκιμιογράφος αποστασιοποιείται και προσπαθεί να ερμηνεύσει και να κρίνει αμερόληπτα τα πράγματα.
• Ο τύπος του αφηγητή είναι κατά βάση ετεροδιηγητικός· δε μετέχει στα γεγονότα· είναι παρατηρητής και πανεπόπτης.

Ø Ως προς τη γλώσσα:
• Χρησιμοποιούν την αναφορική λειτουργία της γλώσσας (δήλωση)· οι λέξεις, δηλαδή, και οι φράσεις διατηρούν την κυριολεκτική τους σημασία και αποδίδουν με ακρίβεια το νόημά τους μέσα στο ευρύτερο σημασιολογικό περιβάλλον που εντάσσονται.
• Απευθύνονται στη λογική λειτουργία του ανθρώπου.
• Δεν υπάρχουν πολλά σχήματα λόγου…, είναι κατά κόρον πεζολογική γλώσσα.

Ø Ως προς το ύφος-τόνο:
Το ύφος τους μπορεί να είναι:
• Επίσημο, αυστηρό, σοβαρό, καθώς επίσης και μεστό και στιβαρό, όπως προσήκει σε κείμενα που στοχεύουν στο να αποδείξουν μια θέση και να πείσουν για την ορθότητά τους.
• Ενδέχεται να είναι και επιστημονικό.


Ø Ως προς την απεικόνιση της πραγματικότητας:
• Πιστή η απεικόνιση της πραγματικότητας (ρεαλισμός).
• Ο συγγραφέας δεν είναι ελεύθερος να ερμηνεύσει με όποιο τρόπο θέλει το θέμα.
• Πρέπει να έχει επαρκείς γνώσεις επί του θέματος και δεν μπορεί απλώς να φαντάζεται και να παρατηρεί.

Ø Ως προς το χαρακτήρα τους:
• Έχουν συνήθως κοινωνικό χαρακτήρα, αφού διαπραγματεύονται θέματα ευρύτερου κοινωνικού ενδιαφέροντος και εν γένει απευθύνονται στο κοινωνικό σύνολο.
• Ενδέχεται να έχουν και διδακτικό χαρακτήρα (οπότε εντοπίζουμε τα σημεία όπου ο δοκιμιογράφος διδάσκει, συμβουλεύει, παραινεί).

 

ΔΟΚΙΜΙΟ / Τα είδη / Δοκίμια στοχασμού-στοχαστικά δοκίμια


Τα στοχαστικά δοκίμια έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

Ø Ως προς το σκοπό-πρόθεση του δοκιμιογράφου:
Βασικός σκοπός του δοκιμιογράφου είναι ο ελεύθερος στοχασμός. Ειδικότερα μπορεί να αποσκοπεί στα εξής:

• Να εκθέσει απλώς τις απόψεις του, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια πειθούς.
• Να περιδιαβαίνει ελεύθερα στο χώρο των ιδεών.
• Να τέρψει και να προκαλέσει αισθητική συγκίνηση («λογοτεχνική στρατηγική»).
• Ενδέχεται και να θέλει να διδάξει ή να ευαισθητοποιήσει τους αναγνώστες απέναντι σε κάποιο θέμα, όπως βέβαια, μπορεί να συμβεί και με το αποδεικτικό δοκίμιο.

Ø Ως προς τους τρόπους και τα μέσα που χρησιμοποιούν:
• Ο δοκιμιογράφος είναι ελεύθερος να προσεγγίσει και να ερμηνεύσει όπως θέλει το θέμα.
• Τα μέσα που χρησιμοποιεί είναι κυρίως: ο στοχασμός, η φαντασία, η παρατήρηση, η ρέμβη, η φιλοσοφική αναζήτηση, η εσωτερική αναδίφηση...
• Κατά βάση κάνει κυρίως επίκληση στο συναίσθημα.

Ø Ως προς την οργάνωση-δομή:
• Δεν έχουν αυστηρή αρχιτεκτονική δομή (χαλαρή - ελεύθερη οργάνωση).
• Η οργάνωση είναι κυρίως συνειρμική· κυριαρχεί η συνειρμική σύνδεση των νοημάτων.
• Η ανάπτυξη των σκέψεων είναι συχνά διαισθητική.

Ø Ως προς τη σκοπιά-οπτική γωνία:
• Σκοπιά: προσωπική και υποκειμενική.
• Προσεγγίζουν το θέμα από μια εσωτερική συνήθως οπτική γωνία με τη χρήση κυρίως του πρώτου προσώπου…Είναι, δηλαδή, εσωτερική η εστίαση των πραγμάτων.
• Η εσωτερική εστίαση προσδίδει:
ü Υποκειμενικότητα, λειτουργεί το προσωπικό φίλτρο του συγγραφέα..
ü Ζωντάνια, αμεσότητα…
• Ο τύπος του αφηγητή είναι συνήθως ομοδιηγητικός, μετέχει δηλαδή στα γεγονότα.
Σημείωση: Ενδέχεται, βέβαια, απλώς να στοχάζεται και να φιλοσοφεί μέσα στο πλαίσιο μιας υποκειμενικά βιωμένης και αναλυμένης πραγματικότητας. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να χρησιμοποιεί και άλλα πρόσωπα πέραν του α΄ ενικού ή και καθόλου το α΄ ενικό πρόσωπο· π.χ. να στοχάζεται στο πλαίσιο του τριτοπρόσωπου «ο άνθρωπος ή οι άνθρωποι».

Ø Ως προς τη γλώσσα:
• Χρησιμοποιούν κατά βάση την ποιητική λειτουργία της γλώσσας (συν-υποδήλωση). Οι λέξεις, δηλαδή, και οι φράσεις αποκτούν μεταφορική σημασία, χωρίς να αποκλείεται και η μικτή λειτουργία (ποιητική και αναφορική).
• Πρόκειται για μια γλώσσα που έχει συγκινησιακή λειτουργία, αφού ο συγγραφέας εκφράζει σκέψεις και συναισθήματα που δημιουργούνται μέσα του αναφορικά με το θέμα.
• Είναι πλούσια σε σχήματα λόγου και τείνει να γίνει λογοτεχνική, παρεκκλίνοντας από την καθιερωμένη γλωσσική νόρμα.
• Τα πράγματα συχνά λειτουργούν ως «σύμβολα».

Ø Ως προς το ύφος-τόνο:
• Το ύφος είναι:
• Στοχαστικό, φιλοσοφικό…
• Ελεύθερο…
• Ζωντανό, γλαφυρό, παραστατικό…
• Συχνά λογοτεχνίζον…
• Ο τόνος μπορεί να είναι εξομολογητικός, λόγω της κυριαρχίας του α΄ ενικού προσώπου (όταν, βέβαια, αυτό υπάρχει).


Ø Ως προς την απεικόνιση της πραγματικότητας:
• Η απεικόνιση της πραγματικότητας είναι πιο υποκειμενική.

Ø Ως προς το χαρακτήρα των θεμάτων:
• Ο συγγραφέας έχει το περιθώριο να διαπραγματευθεί ελεύθερα όποιο θέμα επιθυμεί (και όπως επιθυμεί).
• Ενδέχεται να έχουν χαρακτήρα διδακτικό ή και αντιδιδακτικό.


Προσοχή: Ο μαθητής προσεχτικά οφείλει να ελέγχει τα παραπάνω χαρακτηριστικά και να τα εντοπίζει μέσα στο εκάστοτε κείμενο. Αυτό σημαίνει:
• Μπορεί να μην εντοπίζονται στο σύνολό τους μέσα σε κάποιο κείμενο.
• Μπορεί να χρειάζονται αναπροσαρμογή για το κάθε κείμενο.
• Μπορεί ένα δοκίμιο να κινείται σε ένα «ενδιάμεσο» χώρο. Τότε ελέγχουμε κατά βάση ποια είναι η «κυρίαρχη» πρόθεση και σκοπιά του δοκιμιογράφου και το εντάσσουμε στην αντίστοιχη κατηγορία, υπό την έννοια ότι κινείται κατά βάση στο χώρο των…π.χ. αποδεικτικών δοκιμίων, ωστόσο δεν είναι ένα καθαρά αποδεικτικό δοκίμιο, αφού κάνει χρήση και ορισμένων «στρατηγικών» των στοχαστικών δοκιμίων, όπως…(π.χ. λογοτεχνικών στρατηγικών, όπως είναι τα σχήματα λόγου και ειδικότερα οι μεταφορές…, οι εικόνες…), μέσα από τις οποίες επιδιώκει…(π.χ. να καταστήσει το λόγο του πιο ζωντανό και άμεσο…).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


ΜΕΓΑΛΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΣΥΝΩΝΥΜΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ


Συνώνυμα ρήματα>Τα συνώνυμα αυτά είναι εύχρηστα, κατάλληλα για το μάθημα  και απλώς ενδεικτικά.

- Δε λειτουργούν όλα τα καταγραφόμενα ρήματα ως ακριβή συνώνυμα. Έχουν παρεμφερείς σημασίες και αντανακλούν διαφορετική ένταση τόνου, από τον ήπιο στον οξύ.

- Ορισμένα ρήματα, ανάλογα με το συγκείμενο και τις εκφράσεις, μπορούν να λειτουργήσουν και θετικά και αρνητικά, κυριολεκτικά και μεταφορικά.


Α


αγανακτώ (θυμώνω, οργίζομαι, αγριεύω,
αποθηριώνομαι, μανιάζω, εξανίσταμαι, φρενιάζω,
εξεγείρομαι, εξάπτομαι, εκρήγνυμαι, ξεσπάω,
φουρκίζομαι, φρυάζω, δυσανασχετώ, εξαγριώνομαι,
χολιάζω, ασχάλλω, μπαρουτιάζω)
αγαπώ (συμπαθώ, λατρεύω, φιλοστοργώ)
αγγέλλω (ανακοινώνω, διαμηνύω, διακηρύσσω,
ειδοποιώ, πληροφορώ, ενημερώνω, δημοσιοποιώ)
αγορεύω (ομιλώ, ρητορεύω, δημηγορώ)
άγχομαι (αγωνιώ, ανησυχώ, αδημονώ, αμηχανώ)

άγω (φέρω, οδηγώ)
αγωνίζομαι (παλεύω, μάχομαι, προσπαθώ, μοχθώ)
αγωνιώ (ανησυχώ, φοβούμαι, αδημονώ)
αδιαφορώ (αμελώ, ολιγωρώ, ατημελώ)
αδικώ (βλάπτω, ζημιώνω, αδικοπραγώ)
αδρανώ (αργώ, σχολάζω, αποχαυνώνομαι, ακινητώ,
ληθαργώ)

αθλούμαι (ασκούμαι, αγωνίζομαι, αμιλλώμαι)
αθροίζω (συλλέγω, συνάγω, συγκεντρώνω)

αθυμώ (λυπούμαι, θλίβομαι, στενοχωρούμαι)
(υπ-) αινίσσομαι (υπονοώ, υποδηλώνω, αλληγορώ)

αίρω (υψώνω, σηκώνω, ανάγω)
αισχύνομαι (ντρέπομαι, αιδούμαι, συστέλλομαι,
καταντροπιάζομαι)

αιτιολογώ (εξηγώ, διασαφηνίζω, ξεδιαλύνω)
αιτιώμαι (κατηγορώ, κατακρίνω, μέμφομαι)
αιτώ (ζητώ, γυρεύω, αξιώνω, παρακαλώ)
ακμάζω (ανθώ, θάλλω, σφριγώ, σφύζω)
ακολουθώ (έπομαι, συνοδεύω,
συμπαρομαρτώ, δορυφορώ, συμπορεύομαι,
μεταπορεύομαι)
ακούω (ακροώμαι, αφουγκράζομαι)
αλλάζω (μετατρέπω, μεταβάλλω, μετασχηματίζω)

αλλοιώνω (τροποποιώ, μεταβάλλω, διαστρεβλώνω,
διαστρέφω, παραμορφώνω)
αλλοτριώνω (εκποιώ, αποξενώνω)
αμελώ (αδιαφορώ, ολιγωρώ,
εγκαταλείπω)
αμιλλώμαι (αγωνίζομαι, αθλούμαι, παραβγαίνω,
αναμετρούμαι)

αμύνομαι (αντιστέκομαι, ανθίσταμαι)
α
μφιβάλλω (αμφιταλαντεύομαι, αμφιρρέπω, διστάζω, δυσπιστώ, επαμφοτερίζω,
ενδοιάζω, διχοστατώ, διαπορώ, επιφυλάσσομαι,διχάζομαι,αμφινοώ)

αμφισβητώ (διαφωνώ, αρνούμαι, αμφιλέγω)

αναβρύζω (πηγάζω, αναβλύζω, εκπηγάζω, εκπορεύομαι
υπερεκχειλίζω, εκρέω)

αναδιφώ (εξετάζω, ερευνώ,αναψηλαφώ)

αναδρομίζω (οπισθοβατώ, οπισθοχωρώ, υποχωρώ, οπισθοδρομώ)
αναιρώ (καταργώ, ακυρώνω, ανακαλώ, αθετώ,  αναθεωρώ,αναστέλλω, αντιφάσκω,
ανασκευάζω, ματαιώνω, παλινωδώ, υπαναχωρώ, ακυροποιώ, αποσύρω, επανεξετάζω, διαγράφω)

ανακατώνω (μειγνύω, συμφύρω)


ανακοινώνω (αγγέλλω, διαμηνύω, διακηρύσσω)
ανατάσσω (επαναφέρω, επανορθώνω)

ανατρέφω(εκπαιδεύω, διδάσκω, διαπαιδαγωγώ)
αναχαιτίζω(ανακόπτω, αποκρούω,ανατρέπω, απωθώ, συγκρατώ)
ανδραποδίζω(σκλαβώνω, υποδουλώνω)

ανεξαρτητοποιούμαι (αυτονομούμαι, αυτοδιοικούμαι, χειραφετούμαι)

ανέχομαι(υπομένω, παραβλέπω, υποφέρω)
ανθίζω(ανθοβολώ,ανθοφορώ)
ανθίσταμαι (αμύνομαι, αντιστέκομαι, αντιδρώ, αντέχω)
ανθώ (ακμάζω, θάλλω)
αντανακλώ(αντικατροπτρίζω, αντικαθεφτίζω)
αντεπεξέρχομαι(επαρκώ, αντέχω, αντιμετωπίζω)

αντικαθιστώ(αναπληρώ, ανανεώνω, αλλάζω,
διαδέχομαι, αντικατατάσσω,αντικατασταίνω)

αντιλογώ (διαφωνώ, διχογνωμώ)
αντιπαθώ (απεχθάνομαι, μισώ, αποστρέφομαι)
αντιπαρέρχομαι(αποσιωπώ, προσπερνώ,
παραλείπω, παραβλέπω, εθελοτυφλώ)
αντιστέκομαι (αμύνομαι, ανθίσταμαι)
αντιτάσσομαι (εναντιώνομαι, ανθίσταμαι,
αντιτίθεμαι, αντιστρατεύομαι, αντίκειμαι, αντιπράττω, αντιμετωπίζω,
αντιμάχομαι, αντιβαίνω)

απαλλάσσω (ελευθερώνω, λυτρώνω, αποδεσμεύω)
απαντώ(αποκρίνομαι, αντιλέγω, απολογούμαι, αντιφωνώ)

απατώ(ξεγελώ, πλανώ, διαβουκολώ, παρασύρω, φενακίζω, ψεύδομαι,
ψευδολογώ)
απειλώ(εκφοβίζω, φοβερίζω)
απελαύνω(εξορίζω, αποδιώκω)

απέρχομαι (αποχωρώ, αποσύρομαι, απομακρύνομαι,
αποτραβιέμαι)

απεχθάνομαι(αηδιάζω, αποστρέφομαι)

απογοητεύω (απελπίζω, αποθαρρύνω, αποκαρδιώνω)

αποκηρύσσω (αρνούμαι, απορρίπτω, αποποιούμαι,
αποστέργω)

α
πολαμβάνω(εντρυφώ, τέρπομαι)
αποξενώνω (αλλοτριώνω, εκποιώ)
απορρίπτω (αρνούμαι, αποκηρύσσω)
απορώ(παραξενεύομαι, εκπλήσσομαι, σαστίζω,
διερωτώμαι, εξίσταμαι)
αποσείω (αποτινάσσω, αποβάλλω)

αποσκιρτώ (αποσχίζομαι, αποστατώ, αποχωρίζομαι)
αποσπώ (αφαιρώ, κλέβω)
αποσοβώ (εμποδίζω, αποτρέπω)
αποστηθίζω (απομνημονεύω, αποτυπώνω)
αποτρέπω (αποκρούω, απομακρύνω)
αποφαίνομαι (προτείνω, γνωματεύω, δογματίζω)
αρέσω (ευαρεστώ, ευχαριστώ, τέρπω, ευφραίνω,ικανοποιώ)
αρμόζω (ταιριάζω, συνάπτω, αρμολογώ)
αρνούμαι (απορρίπτω, αποκηρύσσω, αποφάσκω, αποτάσσομαι, αντιλογώ)
άρχω (κυβερνώ, διοικώ)
ασελγώ (ακολασταίνω, ατιμάζω, αισχρουργώ, αισχροποιώ, καταισχύνω, εκτραχηλίζομαι)
ασθενώ (νοσώ, πάσχω)
ασκώ (γυμνάζω, εκπαιδεύω)
ασπάζομαι (φιλώ, αγκαλιάζω, χαιρετίζω)
αστεϊζομαι (χαριτολογώ, ευφυολογώ)
αστοχώ (σφάλλω, λαθεύω)
ασχολούμαι (δραστηριοποιούμαι, καταγίνομαι,
ενεργοποιούμαι, επιμελούμαι, επιτηδεύομαι, εργάζομαι, ενδιατρίβω)
ασωτεύω (κατασπαταλώ, ακολασταίνω,αποχαλινώνομαι, παραστρατώ)
ατακτώ (απειθαρχώ, παρεκτρέπομαι)
ατιμάζω (περιφρονώ, αψηφώ, καταρρακώνω,
ντροπιάζω, απαξιώνω, καταισχύνω)
αυθαδιάζω (αποθρασύνομαι, αναισχυντώ, ασχημονώ, εκχυδαΐζομαι, προστυχεύω)

αυξάνω(μεγαλώνω, μεγεθύνω, πληθαίνω, πολλαπλασιάζω)
αφουγκράζομαι (ακροώμαι)

Β

βαυκαλίζω(αποκοιμίζω)
βδελύσσομαι(αποστρέφομαι, μισώ, αηδιάζω, σιχαίνομαι, αποτροπιάζομαι)

βεβαιώνω(πιστοποιώ, επικυρώνω, καταφάσκω,συνομολογώ, συγκατανεύω)
βεβηλώνω(μολύνω, σπιλώνω)

βιάζομαι (σπεύδω, τρέχω)

βλάπτω(ζημιώνω, φθείρω, κακουχώ)

βοηθώ(υποστηρίζω, επικουρώ,
παραστέκομαι, υπερασπίζω, περιθάλπω,
συμπαρίσταμαι, συνεργώ)

βραδύνω(αργοπορώ, βραδυπορώ, χρονίζω,χρονοτριβώ, αργώ, καθυστερώ)

βωμολοχώ(χοντρολογώ, χυδαιολογώ, βαναυσολογώ, ασχημολογώ, αισχρολογώ, αθυροστομώ)


Γ


γεννώ, γενεσιουργώ

γέρνω (ρέπω,κλίνω,λυγίζω)
γνωρίζω
(αντιλαμβάνομαι, αισθάνομαι, επίσταμαι, κατέχω)

γνωστοποιώ (δηλώνω, φανερώνω)
γογγύζω (παραπονιέμαι, μεμψιμοιρώ)
γοητεύω
(σαγηνεύω, θέλγω, συναρπάζω, συνεπαίρνω)

γρηγορώ(αγρυπνώ, προσέχω)
γυρεύω (αιτώ, ζητώ)



Δ

 

δαμάζω(τιθασεύω, ημερώνω, υποτάσσω,
χαλιναγωγώ)

δαπανώ(ξοδεύω, σπαταλώ, εξαντλώ)

δειλιάζω(φοβούμαι, διστάζω, αποθαρρύνομαι)

δεινοπαθώ(υποφέρω, πάσχω, βαρυαλγώ)

δείχνω(εξηγώ, παρουσιάζω)
δελεάζω(ξεγελώ, εξαπατώ)
δέομαι(ικετεύω, εκλιπαρώ)
δεσπόζω(κυριαρχώ, εξουσιάζω, διαφεντεύω)
δέχομαι (λαμβάνω, παίρνω, στέργω, συμφωνώ,
συναινώ, επιδοκιμάζω, συγκατατίθεμαι, συγκατανεύω,

εισακούω, συνομολογώ)

δηλώνω(φανερώνω, γνωστοποιώ)
δημιουργώ (πράττω, ποιώ, φτιάχνω)
διαβαίνω(περνώ, διασκελίζω, διέρχομαι, διανύω,διατρέχω, διαπορεύομαι)
διαβάλλω(συκοφαντώ, δυσφημώ)
διαγράφω (σβήνω, εξαλείφω)

διαιρώ(σχίζω, τέμνω)
διακρίνομαι(υπερτερώ, υπερέχω)
διακυβεύω(διακινδυνεύω, ριψοκινδυνεύω, αποτολμώ)

διαλαλώ(διαφημίζω, διαδίδω, διασαλπίζω, διατυμπανίζω, διασπείρω,
διαθρυλώ, κοινολογώ, κοινοποιώ,φημολογώ
)

διαλέγω(ξεχωρίζω, προτιμώ, σταχυολογώ, ανθολογώ, απανθίζω, ερανίζομαι)
διαμηνύω (ανακοινώνω, αγγέλλω)
διαπαιδαγωγώ(μορφώνω, ανατρέφω)
διαπομπεύω(γελοιοποιώ, εξευτελίζω)

διαπρέπω(διακρίνομαι, υπερτερώ, αριστεύω, εξέχω)

διασαφηνίζω (εξηγώ, ερμηνεύω, ξεδιαλύνω,ξεκαθαρίζω, διαλευκαίνω, διευκρινίζω, αναλύω,
αναπτύσσω)

διατάσσω (εντέλλομαι, παραγγέλλω)
διαφθείρω (εκφαυλίζω, εξαχρειώνω, εκλύω,
εκφυλίζω)
διαφωτίζω (διδάσκω,εκπαιδεύω, προσανατολίζω,κατατοπίζω, κατευθύνω, καθοδηγώ)
διαχειρίζομαι (ρυθμίζω, διοικώ)
διεγείρω (ερεθίζω,εξάπτω)
διερευνώ (εξονυχίζω, ανιχνεύω)
διευθετώ (τακτοποιώ, ευτρεπίζω, ταξινομώ, ταξιθετώ, ευθετίζω, ανασυντάσσω, διασκευάζω, συμμαζεύω,συστηματοποιώ)
δίνω (παρέχω, προσφέρω, χορηγώ)
διολισθαίνω (ξεγλιστρώ, διαφεύγω)

διστάζω (δειλιάζω,φοβούμαι, ενδοιάζω)
διυλίζω (διηθώ, φιλτράρω)
διώκω (αποπέμπω, εξαποστέλλω)
δοκιμάζω (αποπειρώμαι, πειραματίζομαι)

δολιεύομαι (εξαπατώ, ξεγελώ)
δουλεύω (εργάζομαι, κοπιάζω, μοχθώ)

δουλώνω (σκλαβώνω, ανδραποδίζω)
δρέπω (αποσπώ, αποκόπτω, μαζεύω)
δυσφημώ (διαβάλλω,συκοφαντώ, διαλαλίζω)
δυσφορώ (υποφέρω, δυσανασχετώ, στενοχωρούμαι)
δωροδοκώ (εξαγοράζω)

 

Ε


εγκωμιάζω (επαινώ, εξυμνώ, εκθειάζω, αποθεώνω,μεγαλύνω)
εδραιώνω (στερεώνω, θεμελιώνω, παγιώνω, εμπεδώνω)
εδρεύω (κάθομαι, κατοικώ)
εθίζομαι (συνηθίζω, εξοικειώνομαι, εγκλιματίζομαι)
εικάζω (συμπεραίνω, υποθέτω)

ειρωνεύομαι (περιπαίζω, σαρκάζω, σατιρίζω)
εισδύω (εισβάλλω, εισχωρώ, εμφιλοχωρώ, παρεισφρέω)
εκλαϊκεύω (απλουστεύω, απλοποιώ)
εκμηδενίζω (εξουδετερώνω, εξουθενώνω)
εκπαιδεύω (γυμνάζω,ασκώ)
εκπληρώνω (περαίνω,ολοκληρώνω)
εκποιώ (αποξενώνω,αλλοτριώνω)
εκπολιτίζω (εξανθρωπίζω, εξευγενίζω, εκλεπτύνω)
εκπονώ (επεξεργάζομαι, κατασκευάζω)

εκφοβίζω (απειλώ, φοβερίζω)
ελαττώνω (μειώνω, μικραίνω)
ελαύνω (τρέχω, προχωρώ)

ελέγχω (εξετάζω, ερευνώ)

ελευθερώνω (λυτρώνω, απαλλάσσω,
αποδεσμεύω, αποδουλώνω)
έλκω (θέλγω, σύρω)
ελλοχεύω (ενεδρεύω, παραμονεύω, καραδοκώ)
ελπίζω (προσδοκώ)

εμποδίζω (κωλύω, παρακωλύω)
ενάγω (εγκαλώ, καταγγέλλω)
ενδίδω (υποχωρώ, οπισθοχωρώ, αποσύρομαι)

ενεδρεύω (ελλοχεύω, παραμονεύω, εμφωλεύω)
ενεργοποιούμαι (δραστηριοποιούμαι, κινητοποιούμαι)
ενισχύω(δυναμώνω, ισχυροποιώ, κραταιώνω)

εννοώ (καταλαβαίνω, αντιλαμβάνομαι)

ενστερνίζομαι (αποδέχομαι, αναγνωρίζω, υιοθετώ,
εγκολπώνομαι, επιδοκιμάζω, προσοικειώνομαι)
εξευμενίζω (εξιλεώνω, καταπραϋνω)
εξαιρώ (παραμερίζω, ξεχωρίζω, παραλείπω,
απαλλάσσω)

εξαντλώ (αδειάζω, κενώνω, εξανεμίζω)
εξάπτω (διεγείρω, ερεθίζω)

εξετάζω (ελέγχω, ερευνώ, πολυπραγμονώ,
πραγματεύομαι, περιεργάζομαι, ανατέμνω
)
εξοντώνω (αφανίζω, καταστρέφω, εξολοθρεύω)

εξυμνώ (εγκωμιάζω,επαινώ, εξαίρω)
επαινώ (εγκωμιάζω, εξυμνώ, επιβραβεύω)
επακολουθώ (έπομαι, επισυμβαίνω)

επείγομαι (βιάζομαι, επισπεύδω)
επευφημώ (επιδοκιμάζω, επικροτώ)

επηρεάζω (χειραγωγώ, ποδηγετώ, επιδρώ, επενεργώ)
ε
πιδεινώνω (επιβαρύνω, χειροτερεύω)
επιδοκιμάζω (εγκρίνω, επικυρώνω, επικροτώ)

επιθυμώ (βούλομαι, λαχταρώ)
επικυρώνω (βεβαιώνω,πιστοποιώ, επισφραγίζω)
επικουρώ (βοηθώ, υποστηρίζω)
επικρατώ (νικώ, υπερέχω)
επιλανθάνομαι (λησμονώ, ξεχνώ, ξαστοχώ)

επιμελούμαι (φροντίζω, μεριμνώ)
επινοώ (μηχανεύομαι,τεχνάζομαι)
επιτυγχάνω (καταφέρνω, ευστοχώ, κατορθώνω)

επιφορτίζω (επιβαρύνω, επιπροσθέτω)
έπομαι (ακολουθώ, συνοδεύω, δορυφορώ)
εποπτεύω (επιβλέπω, επιστατώ, επιθεωρώ, επιτηρώ,
εφορεύω, παρακολουθώ)

εποφθαλμιώ (υποβλέπω, επιβουλεύομαι,
καταδολιεύομαι)

ερεθίζω (εξάπτω, διεγείρω, προκαλώ,εξαγριώνω, εκνευρίζω,
παροξύνω)

ερείζομαι (στηρίζομαι,εδράζομαι)

ερευνώ (εξετάζω, ελέγχω, αναδιφώ, ψάχνω, ανιχνεύω,
εξακριβώνω, αναζητώ)

ερίζω (φιλονικώ, διχογνωμώ, διχονοώ)
έρπω (σέρνομαι, γλιστρώ, ολισθαίνω, ερπύζω)

έρχομαι (φθάνω, αφικνούμαι)
εστιάζω (επικεντρώνω, εντοπίζω, προσδιορίζω)

ευημερώ (ευδαιμονώ,ευτυχώ, ευπορώ, ευπραγώ)

ευδαιμονώ (ευτυχώ, ευημερώ, ευπραγώ)

ευρίσκω (ανακαλύπτω, επινοώ)
ευρύνω (πλαταίνω)
ευσπλαχνίζομαι (ελεώ,οικτίρω)
ευτυχώ (ευημερώ, ευδαιμονώ)
ευφραίνομαι (ικανοποιούμαι, τέρπομαι, ήδομαι)
εφορμώ (επιτίθεμαι, επέρχομαι) 

 

 

 

 

Ζ

ζεσταίνω (θερμαίνω, θάλπω)

ζηλεύω (φθονώ, ζηλοτυπώ, συνερίζομαι)

ζημιώνω (βλάπτω, αδικώ)
ζητιανεύω (διακονεύω, επαιτώ, αγυρτεύω)
ζητώ (γυρεύω,αιτώ)

ζώνω (περιβάλλω, περικλείω)


 

Η


ήδομαι (ευχαριστιέμαι, ευφραίνομαι)
ημερώνω (δαμάζω,τιθασεύω)
ηρεμίζω (κατευνάζω, καταπραΰνω, καταλαγιάζω,
απαλύνω)

ησυχάζω (ηρεμώ, γαληνεύω, αγαλλιάζω)

ηττώμαι (νικιέμαι, μειώνομαι, κατατροπώνομαι,
καταβάλλομαι
)

 

Θ

 

θάλλω (ανθώ, ακμάζω, ευδοκιμώ)
θάλπω (ζεσταίνω, θερμαίνω)
θανατώνω
(σκοτώνω, φονεύω)
θέλγω (γοητεύω,σαγηνεύω, μαγεύω)
θέλω (βούλομαι, επιθυμώ)
θεμελιώνω (ιδρύω,κτίζω)

θεώμαι (βλέπω, παρατηρώ)
θησαυρίζω (ταμιεύω, αποθηκεύω, εσοδεύω,
εναποθέτω, πλουτίζω, κεφαλαιώνω, οικονομώ,
εισπράττω)

θητεύω (υπηρετώ, εργάζομαι)
θίγω (αγγίζω, καταπιάνομαι, επιλαμβάνομαι,
άπτομαι)

θλίβομαι (αθυμώ,λυπούμαι, βαρυθυμώ, δυσθυμώ, άχθομαι, στενοχωρούμαι,μελαγχολώ, βαρυγνωμώ)

θλίβω (λυπώ, στενοχωρώ, δυσαρεστώ, πικραίνω)
θνήσκω (πεθαίνω, εκπνέω, αποβιώνω)
θορυβώ (βροντώ, κροτώ)
θραύω (σπάζω, κομματιάζω, διασπώ, κερματίζω
διαρρηγνύω, θρύβω, θρυμματίζω)
θυμίζω (αναφέρω, μνημονεύω)
θυμώνω, (αγανακτώ,οργίζομαι)
θωπεύω (χαϊδεύω, περιποιούμαι)
θωρακίζω (οχυρώνω, περιτειχίζω, ασφαλίζω)

 

Ι

ιδρύω (κτίζω, θεμελιώνω)
ικανοποιώ (δικαιώνω, επανορθώνω)

ισιάζω (ευθύνω, ευθειάζω, ομαλύνω, ευθυγραμμίζω)

ισορροπώ (εξισώνω, ισοσταθμίζω, ισοζυγίζω)
ισχναίνω (φυραίνω, αδυνατίζω, αποστεώνομαι, αποσκελετώνομαι)
ισχύω (επικρατώ, επιβάλλομαι)

ισχυρίζομαι (υποστηρίζω, επιμένω, διατείνομαι)

 

Κ

 

καγχάζω (λοιδορώ, ειρωνεύομαι)
καβγαδίζω (ερίζω, φιλονικώ)
κάθομαι (αδρανώ, ακινητοποιούμαι)
καθιερώνω (νομιμοποιώ, θεσπίζω)
καθοσιώνω (καθαγιάζω, εξαγνίζω)

καινοτομώ (νεοτερίζω, μοντερνίζω)
καιροφυλακτώ (καραδοκώ, παραμονεύω)
καίω (πυρπολώ, καυτηριάζω)
κακοδαιμονώ
(δυστυχώ, κακοτυχώ)

καλλωπίζω (στολίζω, ομορφαίνω, ευπρεπίζω)
καλοκαρδίζω (ευφραίνω, χαροποιώ)

καμαρώνω (κομπάζω, επαίρομαι,
ναρκισσεύομαι, υπερηφανεύομαι, περιαυτολογώ, καυχησιολογώ, αλαζονεύομαι, κομπορρημονώ, υψηλοφρονώ, καυχώμαι, μεγαλοφρονώ, μεγαλαυχώ, αυτοεπαινούμαι,
κοκορεύομαι,  μεγαλύνομαι, παινεύομαι, ξιπάζομαι, μεγαλορρημονώ, μεγαληγορώ
)
κάμπτομαι (κυρτώνω, λυγίζω,καμπυλώνομαι)
κανονίζω (ρυθμίζω,τακτοποιώ, διέπω, συντονίζω)
καρτερώ (υπομένω, ανέχομαι, μακροθυμώ, ανεξικακώ, αμνησικακώ, αντέχω)
καταβάλλομαι (εξαντλούμαι, ρεύω)
καταγγέλλω (μαρτυρώ, μηνύω)
κατακλύζω (πλημμυρίζω, ξεχειλίζω)
κατακρίνω (αιτιώμαι,κατηγορώ, επιτιμώ, επιπλήττω,
στηλιτεύω, στιγματίζω, κακίζω, ψέγω, αποπαίρνω)
κατακτώ (κυριεύω, καταλαμβάνω)

καταλαβαίνω (εννοώ, αντιλαμβάνομαι)
καταντώ (ξεπέφτω, καταπίπτω, καταρρέω,
αποβαίνω, καταλήγω, απογίνομαι, κατολισθαίνω,

περιέρχομαι, εξαθλιώνομαι)

καταπιέζω (τυραννώ, καταδυναστεύω, βασανίζω,
ταλαιπωρώ)
καταπονώ (ταλαιπωρώ, κατατρύχω, εξαντλώ,
καταβάλλω, κουράζω, παιδεύω, ταλανίζω)
καταργώ (ακυρώνω, καταλύω, αχρηστεύω, καθαιρώ)
καταριθμώ (καταγράφω, συγκαταλέγω)

καταρτίζω (εκπαιδεύω, επιμορφώνω, κατατοπίζω)
καταστρέφω (λυμαίνομαι, λεηλατώ)
κατηγορώ (κατακρίνω, μέμφομαι, δυσφημώ
κακολογώ, διαβάλλω, ενοχοποιώ, διασύρω, ψεγαδιάζω, καταφέρομαι)
κατορθώνω (καταφέρνω, ευστοχώ, επιτυγχάνω)
κατοχυρώνομαι (διασφαλίζομαι, σιγουρεύομαι)

καυχώμαι (κομπάζω, κομπορρημονώ)
κελεύω (παρακινώ, παροτρύνω)
κενώνω (αδειάζω, απαντλώ)

κερδίζω (πορίζομαι, αποκτώ, καρπούμαι, νέμομαι, εκμεταλλεύομαι, ωφελούμαι, απολαμβάνω)

κηρύσσω (αναγγέλλω, γνωστοποιώ)

κλαίω (οδύρομαι, θρηνώ, ολοφύρομαι)
κλέβω (ληστεύω, αρπάζω, υπεξαιρώ, καταχρώμαι, λαθροχειρώ)
κλίνω (ρέπω, γέρνω)
κλυδωνίζομαι (κυμαίνομαι, ταράσσομαι)
κόβω (τεμαχίζω, τέμνω)
κολάζω (τιμωρώ, βασανίζω)
κοπιάζω (μοχθώ, κουράζομαι, πασχίζω, ιδροκοπώ)
κοροϊδεύω (λοιδορώ, χλευάζω, ειρωνεύομαι,περιπαίζω, περιγελώ,σκώπτω, σαρκάζω)
κοσμώ (στολίζω, ομορφαίνω)
κουβεντιάζω (ομιλώ, συζητώ, διαλέγομαι)
κουράζομαι (μοχθώ,κοπιάζω, αποκάνω, εξαντλούμαικατατρίβομαι, καταπονούμαι)

κραδαίνω (σείω, τραντάζω)
κρατύνω (ενισχύω, ισχυροποιώ, ατσαλώνω)

κρέμομαι (αιωρούμαι, μετεωρίζομαι)
κροτώ (ηχώ, βροντώ)
κρίνω (νομίζω, φρονώ)

κτίζω (οικοδομώ, θεμελιώνω)
κτυπώ (πλήττω, πληγώνω, κρούω)
κυβερνώ (εξουσιάζω, άρχω)

κυνηγώ (θηρεύω, αγρεύω)
κυοφορώ (εγκυμονώ)

κωλύω (εμποδίζω)




Λ

 

λάμπω (ακτινοβολώ, απαστράπτω, φεγγοβολώ)

λαξεύω (χαράσσω, σκαλίζω)

λεηλατώ (ερημώνω, ληστεύω, διαρπάζω, λαφυραγωγώ)
λήγω (τελειώνω, σταματώ, καταστέλλω, παύω)
λογαριάζω (μετρώ,αριθμώ)
λογοκρίνω (φιμώνω, βουβαίνω)
λοιδορώ (κοροϊδεύω, χλευάζω, αναγελώ)
λυμαίνομαι
(καταστρέφω, λεηλατώ)
λυτρώνω (απαλλάσσω, ελευθερώνω)
λυπούμαι (θλίβομαι,αθυμώ)

 

Μ


μαγεύω (γοητεύω, θέλγω)

μαζεύω (αθροίζω, συλλέγω, συνάζω,
συγκεντρώνω, συσσωρεύω)
μαθαίνω (πληροφορούμαι, διδάσκομαι)
μαθητεύω (σπουδάζω, διδάσκομαι)
μαίνομαι (οργιάζω, λυσσομανώ)
μακαρίζω
(επαινώ, εγκωμιάζω)
μαλακώνω (πραΰνω, ηρεμίζω)
μαντεύω (προλέγω, προφητεύω)

μαρτυρώ (καταγγέλλω, βεβαιώνω)

μαστιγώνω (χτυπώ, δέρνω, μαστίζω)
ματαιώνω (ακυρώνω, παρεμποδίζω, αποτρέπω)

μάχομαι (πολεμώ, αγωνίζομαι, συγκρούομαι)
μεγαλοποιώ (εξογκώνω, υπερβάλλω)

μεγαλώνω (αυξάνω, μεγεθύνω)
μεγεθύνω (αυξάνω,μεγαλώνω)
μειγνύω (ανακατώνω, συμφύρω, συνονθυλεύω, σμίγω)
μειώνομαι (νικιέμαι, ηττώμαι, ταπεινώνομαι)

μέμφομαι (κατηγορώ, κατακρίνω)
μεμψιμοιρώ (παραπονιέμαι, κλαίγομαι, γκρινιάζω)
μεριμνώ (επιμελούμαι,φροντίζω, ενδιαφέρομαι, προνοώ)
μεσολαβώ (μεσιτεύω, παρεμβαίνω, μεσάζω, πρεσβεύω, παρεμβάλλομαι)
μεταβάλλω (αλλάζω,μετατρέπω, μεταπλάσσω)
μετάγω (μετακομίζω, μεταφέρω, μετακινώ, μετατοπίζω)

μεταμφιέζω (μασκαρεύω, παραλλάζω)
μεταναστεύω (εκπατρίζομαι, αποδημώ)
μετανοώ (μετανιώνω, μεταμελούμαι)
μεταρρυθμίζω (αναδιοργανώνω, αναμορφώνω)
μετατοπίζω (μετακινώ, μεταφέρω)
μετατρέπω (αλλάζω, μεταβάλλω, μεταποιώ)
μετριάζω (αμβλύνω, εκτονώνω, χαλαρώνω)

μετρώ (αριθμώ, λογαριάζω)
μηνύω (καταγγέλλω, εγκαλώ)
μηρυκάζω (αναμασώ)

μηχανεύομαι (τεχνάζομαι, επινοώ)
μικραίνω (ελαττώνω,μειώνω)

μισώ (απεχθάνομαι, αντιπαθώ, εχθρεύομαι)
μνημονεύω (αναφέρω, θυμίζω)

μοιράζω (μερίζω, διανέμω)
μολύνω (μιαίνω, λερώνω)

μοντερνίζω (καινοτομώ,νεοτερίζω)
μοχθώ (κοπιάζω, κουράζομαι, καταπονούμαι)
μυώ (διδάσκω, κατηχώ, μυσταγωγώ)

 

Ν

νεοτερίζω (καινοτομώ, μοντερνίζω, εκσυγχρονίζομαι)
νικιέμαι (ηττώμαι, μειώνομαι)

νικώ (επικρατώ, υπερέχω, κατατροπώνω, κατισχύω,υπερτερώ)
νοθεύω (παραποιώ, παραχαράσσω, κιβδηλεύω, απομιμούμαι,ψευτίζω)

νομίζω (κρίνω, φρονώ, φαντάζομαι, υποθέτω, θεωρώ,θαρρώ)

νοσώ (ασθενώ, πάσχω, αδιαθετώ, ανημπορώ)
ντρέπομαι (αισχύνομαι, ευλαβούμαι)



Ξ

 

ξεγελώ (απατώ, πλανώ, παροδηγώ)
ξεκληρίζω (αποδεκατίζω, εξολοθρεύω, ξεπαστρεύω)
ξενιτεύομαι (αποδημώ, μισεύω, εκπατρίζομαι)
ξεπουλώ (εκποιώ, απεμπολώ, ξεκάνω)
ξεστρατίζω (παρεκκλίνω, εκτρέπομαι, λοξοδρομώ)

ξοδεύω (δαπανώ, σπαταλώ)
ξοφλώ (ξεχρεώνω, αποπληρώνω)

 

Ο

 

οδεύω (πορεύομαι, προχωρώ)
οδηγώ (άγω, φέρω)
οδύρομαι
(θρηνώ, κλαίω, πλαντάζω, βρέμω)

οικοδομώ (κτίζω, θεμελιώνω)

οικτίρω (ευσπλαχνίζομαι, λυπούμαι, συμπονώ,
ψυχοπονώ)

οκνώ (τεμπελιάζω, ραθυμώ,απρακτώ, χασομερώ)

ολιγωρώ (αμελώ, αδιαφορώ)
ολοκληρώνω (αρτιώνω, συμπληρώνω)

ολοφύρομαι (θρηνώ, οδύρομαι)
ομαλύνω (ισιάζω, ισοπεδώνω)
ομολογώ (συμφωνώ, συναινώ, συγκατανεύω)
ομοφρονώ (ομοδοξώ, ομονοώ)
ονειδίζω (κατηγορώ, κατακρίνω, προσβάλλω)

ονομάζω (αποκαλώ, προσαγορεύω)
οργίζω
(εξάπτω, ερεθίζω, συγχύζω)
ορθώνομαι (στυλώνομαι, σηκώνομαι, υψώνομαι)

 

 

 

Π

 

παιδεύω (βασανίζω, τυραννώ)
παίρνω (δέχομαι, λαμβάνω)
παλεύω (αγωνίζομαι,  μάχομαι)
παλινωδώ (αναιρώ, ανακαλώ)
πάλλω (σείω, κραδαίνω)
παραβαίνω (παραβιάζω, καταπατώ, παρατυπώ,
καταστρατηγώ)

παραβλέπω (υπομένω,ανέχομαι)
παράγω (αποφέρω, αποδίδω, ευφορώ, γενεσιουργώ)
παραιτούμαι (αποτραβιέμαι, εγκαταλείπω, αδιαφορώ)

παρακινώ (κελεύω, παροτρύνω)
παραλληλίζω (παραβάλλω, παρομοιάζω)
παραμερίζω (παραγκωνίζω, αναμεριάζω, υποσκελίζω,περιθωριοποιώ)

παραμονεύω (ελλοχεύω, ενεδρεύω)
παραποιώ (αλλοιώνω, μεταβάλλω)
παρασπονδώ (αθετώ, παραβαίνω)
παρατείνω (τρενάρω, παρελκύω, επιβραδύνω,
μηκύνω, μακραίνω, μακροχρονίζω, διαιωνίζω)

παρατηρώ (κοιτάζω, βλέπω, ατενίζω, αντρανίζω)
παρενείρω (παρεμβάλλω, παρενθέτω)
παρεξηγώ (παρανοώ, παρερμηνεύω, κακοπαίρνω)

παρέχω (δίνω, προσφέρω)
παρηγορώ (ενθαρρύνω, εμψυχώνω, εγκαρδιώνω)
παροτρύνω (κελεύω,παρακινώ, παρωθώ)
παρουσιάζω (εκθέτω, επιδεικνύω, προβάλλω εμφανίζω)

πάσχω (ασθενώ, νοσώ, υποφέρω, δεινοπαθώ)
παύω (σταματώ, λήγω, διακόπτω)
πεθαίνω (τελευτώ,εκπνέω, αποβιώνω)
περαίνω (τελειώνω, εκπληρώνω, τερματίζω, περατώνω)
περιθάλπω (βοηθώ, παρηγορώ, κουράρω)
περικυκλώνω (αποκλείω, πολιορκώ)
περιμένω (προσδοκώ,ελπίζω, απαντέχω)

πηγαίνω (προχωρώ, πορεύομαι)
πιέζω (αναγκάζω, υποχρεώνω, ζορίζω, αγχώνω)

πιστοποιώ (επικυρώνω, βεβαιώνω)
πλάθω (μορφοποιώ, σχηματοποιώ)
πλανώ (ξεγελώ, εξαπατώ, παραπείθω, παγιδεύω)
πλεονάζω (αφθονώ, περισσεύω)
πλεονεκτώ (υπερέχω, υπερτερώ)
πληγώνω (πλήττω,χτυπώ)
πλήττω (χτυπώ, πληγώνω)
ποιώ (πράττω, δημιουργώ)
πολεμώ (μάχομαι, αγωνίζομαι)
πορεύομαι (βαδίζω, περπατώ)

πραΰνω (μαλακώνω, ηρεμίζω, αρνεύω)
πρέπει (αρμόζει, ταιριάζει, επιβάλλεται, χρειάζεται)
προαιρούμαι (διαλέγω, προτιμώ)
προαισθάνομαι (προμαντεύω, προγιγνώσκω)

προδίδω (απεμπολώ)
προκαλώ (ερεθίζω, διεγείρω)
προκύπτω (αναφύομαι, παρουσιάζομαι)
προμηθεύω (εφοδιάζω, εξοπλίζω)
προνοώ (φροντίζω, προβλέπω)
προοδεύω (προκόβω, εξελίσσομαι, ευδοκιμώ)

προπέμπω (ξεπροβοδίζω, κατευοδώνω)
προπηλακίζω
(βρίζω, κατακρίνω)

προσαρμόζομαι (εξοικειώνομαι, συνηθίζω)
προσδοκώ (ελπίζω, περιμένω,απαντέχω, ευελπιστώ)

προσεγγίζω (πλησιάζω, πελάζω, ζυγώνω, σιμώνω)

προσέχω (φροντίζω, περιποιούμαι)
προσηλώνομαι (αφοσιώνομαι, απορροφώμαι)

προσκολλώμαι (προσδένομαι, αφοσιώνομαι)
προσκυνώ (υποκλίνομαι, υποτάσσομαι)
προσπορίζω (εφοδιάζω, προμηθεύω)
προστατεύω (περιφρουρώ, προφυλάσσω)
προσφέρω
(παρέχω, δίνω, επιδαψιλεύω)
προφητεύω (μαντεύω,προλέγω)
πρυτανεύω (κυριαρχώ, επικρατώ)

πρωτεύω (αριστεύω, διαπρέπω)
πταίω (ευθύνομαι, ενέχομαι, σφάλλω)
πυνθάνομαι (μαθαίνω, πληροφορούμαι)
πυρώνω (θερμαίνω, θάλπω)
πωλώ (εκποιώ, εξαργυρώνω, εκπλειστηριάζω, διαθέτω)

 

Ρ


ραθυμώ (οκνώ, τεμπελιάζω)
ραπίζω (χαστουκίζω, κολαφίζω)
ρεμβάζω (ονειροπολώ, φαντασιοκοπώ)
ρέπω (κλίνω, γέρνω)
ρέω (κυλώ, χύνομαι)
ρητορεύω (αγορεύω,ομιλώ)
ριγώ (τουρτουρίζω, τρεμουλιάζω)

 

Σ

σαγηνεύω (θέλγω, γοητεύω)
σαπίζω (αποσυντίθεμαι, φθείρομαι, αποσαθρώνομαι, σήπομαι)
σέβομαι (ευλαβούμαι, αισχύνομαι, εκτιμώ)
σηκώνομαι (εγείρομαι, αφυπνίζομαι)
σηκώνω
(αίρω, υψώνω)
σημαίνω
(φανερώνω, γνωστοποιώ)
σκευωρώ (μηχανορραφώ, μηχανεύομαι, χαλκεύω, τεκταίνομαι, δολοπλοκώ, βυσσοδομώ, εξυφαίνω, ραδιουργώ, υπονομεύω)
σκλαβώνω
(ανδραποδίζω,υποδουλώνω)
σοφίζομαι (μηχανεύομαι, επινοώ)
σπάζω (κομματιάζω, θραύω)
σπαρταρώ (σφαδάζω, ασπαίρω)
σπαταλώ (ξοδεύω, δαπανώ, διασπαθίζω,καταναλίσκω)
σπεύδω (τρέχω, βιάζομαι)
σπουδάζω (μελετώ, εκπαιδεύομαι)
σπρώχνω (ωθώ)
σταθμίζω (ζυγίζω, υπολογίζω, εξετάζω, κρίνω αξιολογώ)
σταματώ (τελειώνω, λήγω)
στέκομαι (ακινητώ, λιμνάζω)
στενάζω (οιμώζω, οδύρομαι)
στενοχωρώ (θλίβω, λυπώ)
στήνω (υψώνω, ορθώνω, εγείρω)
στηρίζω (εδραιώνω, στερεώνω, υποβαστάζω)
στοιχίζω (κοστίζω, τιμολογούμαι, αξίζω)
στολίζω (ομορφαίνω,καλλωπίζω)
στοχάζομαι (σκέπτομαι, διανοούμαι)
στοχεύω (σκοπεύω, σημαδεύω)
συγκρίνω (αντιπαραβάλλω, παραλληλίζω, αντιπαραθέτω, συσχετίζω)
συζητώ (κουβεντιάζω, συνομιλώ, διαβουλεύομαι,συνδιαλέγομαι)
συζώ (συμβιώνω, συγκατοικώ)
συκοφαντώ (διαβάλλω, δυσφημώ)
συλλέγω (μαζεύω, αθροίζω)
συμβάλλω (βοηθώ, συνεισφέρω, συντελώ, συντείνω)
συμβουλεύω (δασκαλεύω, νουθετώ, υποδεικνύω, καθοδηγώ, παραινώ, συνιστώ, εισηγούμαι,
προτείνω)
συμπεραίνω (εικάζω, υποθέτω, διαγιγνώσκω)
συμφιλιώνω (ειρηνεύω, συνδιαλλάσσω, συμβιβάζω, αδερφώνω, μονοιάζω, αγαπίζω)
συμφύρω (ανακατώνω, μειγνύω)
συνάδει (ταιριάζει, αρμόζει, συμφωνεί, συμβιβάζεται)
συνάπτω (ταιριάζω, αρμόζω, συνδέω, κολλώ)
συνδυάζω (συνταιριάζω, συναρμόζω)
συνεδριάζω (συσκέπτομαι, συναποφασίζω)
συνεχίζω (παρατείνω, εξακολουθώ, επιμηκύνω)
συνίσταμαι (απαρτίζομαι, αποτελούμαι, σύγκειμαι)
συνοψίζω (συντομεύω, συντέμνω, συμπτύσσω,  συγκεφαλαιώνω)
συνωστίζομαι (σπρώχνομαι, διαγκωνίζομαι, συμπιέζομαι, στριμώχνομαι, συνωθούμαι)
σύρω (τραβώ, έλκω)
συστέλλομαι (συμπτύσσομαι, συρρικνούμαι)
συστέλλω (συμμαζεύω, συρρικνώνω, συμπτύσσω)
σφάλλω
(αμαρτάνω, αστοχώ)
σφετερίζομαι (ιδιοποιούμαι,οικειοποιούμαι, αντιποιούμαι)
σφριγώ (υγιαίνω, ακμάζω)
σχάζω (σχίζω, τέμνω)
σχηματίζω (διαμορφώνω, πλάθω)
σχίζω (διαιρώ, τέμνω)
σώζω (διατηρώ, φυλάσσω)
σωρεύω (στοιβάζω, σωριάζω)
σωφρονίζω (νουθετώ, συνετίζω, φρονηματίζω)

 

Τ

ταϊζω (τρέφω, σιτίζω)
ταιριάζω
(αρμόζω, συνάπτω)
τακτοποιώ (κανονίζω, ρυθμίζω)
ταλαιπωρώ (καταπιέζω, βασανίζω)
ταλαντεύω (πάλλω, λικνίζω, σαλεύω, σείω)
ταμπουρώνω (οχυρώνω, θωρακίζω, περιχαρακώνω)
ταπεινώνω (ευτελίζω, χαμηλώνω, μειώνω, υποτιμώ, γελοιοποιώ, υποβιβάζω, απαξιώνω)
τείνω (ρέπω)

τεκμαίρομαι (συμπεραίνω, εικάζω)
τεκμηριώνω (επαληθεύω, αποδεικνύω, αληθοποιώ,διαπιστώνω)

τελειώνω (λήγω, σταματώ, αποσώνω, περαίνω, τελεύω, τερματίζω, αποπερατώνω)

τελεσφορώ (επιτυγχάνω, ευοδώνομαι, ευστοχώ,καρποφορώ)

τελευτώ (εκπνέω, πεθαίνω)
τελώ (πράττω, πραγματοποιώ)
τεμαχίζω (κόβω, τέμνω)
τέμνω (κόβω, σχίζω)
τεμπελιάζω (φυγοπονώ, ραθυμώ)

τέρπω (χαροποιώ, ευφραίνω)
τεχνάζομαι (επινοώ, μηχανεύομαι, απεργάζομαι)
τήκω (λιώνω, ρευστοποιώ)
τιθασεύω (ημερώνω, δαμάζω)
τιμωρώ
(κολάζω, βασανίζω, παιδεύω, εκδικούμαι,
καταδικάζω)

τραβώ (έλκω, σύρω)
τραυματίζω (πληγώνω, λαβώνω)
τρέφω (σιτίζω, ταΐζω)
τρέχω (βιάζομαι, σπεύδω, δρομώνω, ταχυπορώ)





τροποποιώ (αλλοιώνω, μεταβάλλω)
τροχίζω (ακονίζω, οξύνω)
τρώω (μασώ, καταβροχθίζω)
τσιγκουνεύομαι (φειδωλεύομαι)

τυραννώ (παιδεύω,βασανίζω)

 

Υ

υβρίζω (προπηλακίζω, ονειδίζω)
υμνώ (επαινώ, εγκωμιάζω, ευλογώ, μεγαλύνω)
υπακούω (πειθαρχώ, συμμορφώνομαι, υποτάσσομαι,υποκύπτω, ακολουθώ)

υπάρχω (υφίσταμαι, ζω)
υπερασπίζω (βοηθώ, υποστηρίζω, προστατεύω,προφυλάσσω, συνηγορώ, περιφρουρώ, υπεραμύνομαι)

υπερέχω (επικρατώ, νικώ)
υπερτερώ (πλεονεκτώ,υπερέχω)
υπνώνω (αποκοιμίζω, ναρκώνω)
υποδαυλίζω (υποκινώ, ερεθίζω)
υποδηλώνω (αινίσσομαι,υπονοώ)
υποδουλώνω (σκλαβώνω,ανδραποδίζω)
υποθέτω (συμπεραίνω, εικάζω)
υποκρίνομαι (προσποιούμαι, καμώνομαι μεταμορφίζομαι, ακκίζομαι)
υπολήπτομαι (εκτιμώ, στιμάρω, σέβομαι)
υπομένω (ανέχομαι, παραβλέπω)
υπονοείται (εξυπακούεται, υποδηλώνεται)

υπονοώ (υποδηλώνω,αινίσσομαι)
υποστηρίζω (βοηθώ, επικουρώ, αρήγω, συνδράμω)
υπόσχομαι (επαγγέλλομαι, τάζω)
υποφώσκω (αχνοβολώ)
υποχρεώνω (ζορίζω,αναγκάζω, επιβάλλω, επιτάσσω)
υστερώ (μειονεκτώ, υπολείπομαι)

υψώνω (σηκώνω,αίρω)


 

Φ

φανερώνω (γνωστοποιώ, δηλώνω)
φανατίζω (αφιονίζω, εξάπτω)
φαντάζομαι (νομίζω, υποθέτω)
φαντάζω (επιδεικνύομαι)
φείδομαι
(λυπούμαι, προνοώ, οικονομώ)

φέρω (βαστάζω, κομίζω)
φθάνω
(αφικνούμαι, έρχομαι)
φθείρω
(καταστρέφω, βλάπτω)
φθίνω (παρακμάζω, ελαττούμαι, φθείρομαι, ξεφτίζω)

φθονώ (ζηλεύω, ζηλοτυπώ, ζηλοφθονώ)
φιλονικώ (καβγαδίζω, ερίζω, τσακώνομαι, αντιφέρνω)
φιλοξενώ (φιλεύω, ξενίζω)
φιλοτιμούμαι (προθυμοποιούμαι, διατίθεμαι)

φιλώ (αγκαλιάζω,ασπάζομαι)
φλογίζω (καίω, καψαλίζω)
φλυαρώ (πολυλογώ, αδολεσχώαπεραντολογώ, ματαιολογώ,
πλατειάζω, μακρολογώ, βαττολογώ, κενολογώ
)

φοβερίζω (εκφοβίζω,απειλώ, τρομοκρατώ)
φοβούμαι (διστάζω, δειλιάζω, πτοούμαι,αποθαρρύνομαι, τρομάζω,τρέμω, σκιάζομαι,
πανικοβάλλομαι)

φονεύω (σκοτώνω,θανατώνω, εκτελώ, αιματοκυλίζω,ανθρωποκτονώ)

φορολογώ (χαρατσώνω, δασμολογώ)
φουσκώνω (διογκώνω, πρήζω)

φρεσκάρω (ανανεώνω, ανακαινίζω)


φρίττω (ανατριχιάζω, τρομάζω)
φροντίζω (μεριμνώ, επιμελούμαι, επαγρυπνώ, ενδιαφέρομαι,
νοιάζομαι, κήδομαι)

φρονώ (νομίζω, κρίνω, σκέπτομαι, διανοούμαι,πρεσβεύω)

φρουρώ (επιτηρώ, φυλάσσω, νυκτοφυλακώ)

φυλακίζω (δεσμεύω, καθείργω, εγκλείω)
φυλάσσω (διατηρώ, σώζω)
φύομαι (φυτρώνω, βλασταίνω)
φωνάζω (κραυγάζω,αλαλάζω)


 

Χ


χαιρετίζω (προσφωνώ, καλωσορίζω)
χαίρομαι (ευφραίνομαι, ευχαριστιέμαι, αναγαλλιάζω,αγάλλομαι)
χαλώ (αποσυνθέτω, καταστρέφω, φθείρω, διαλύω)
χαρίζομαι (ευνοώ, ρουσφετολογώ, προσωποληπτώ)

χλευάζω (κοροϊδεύω, λοιδορώ)
χρησιμοποιώ (μεταχειρίζομαι, μετέρχομαι)
χωλαίνω (κουτσαίνω και μτφ.)


 

 

Ψ

 

ψέγω (κατηγορώ, κατακρίνω)
ψηλαφώ (ψαύω, αγγίζω)
ψυχαγωγώ (τέρπω,διασκεδάζω)
ψυχορραγώ (χαροπαλεύω, ψυχομαχώ)
ψυχώνω (ζωογονώ, ενισχύω, αναπτερώνω, ενθαρρύνω)
ψωμίζω (προσπορίζω)
 

Ω

 

ωθώ (σπρώχνω
ωραΐζω (καλλωπίζω, καλλύνω, ευπρεπίζω)

ωριμάζω (μεστώνω,)
ωρύομαι (ουρλιάζω, θρηνολογώ)
ωφελώ (βοηθώ, εξυπηρετώ, λυσιτελώ, ευεργετώ)
ωχριώ (χλομιάζω, κιτρινίζω)